8.11. “Lalka” – pytania kontrolne
Czy Stanisław Wokulski jest romantykiem uwięzionym w świecie pozytywizmu, czy pozytywistą, który uległ romantycznej iluzji? Zajmij stanowisko i odwołaj się do jego działań gospodarczych oraz stosunku do Izabeli. Czy miłość w „Lalce” jest siłą budującą, czy destrukcyjną? Odpowiedź uzasadnij na przykładzie relacji Wokulskiego i Izabeli oraz innych związków w powieści. Czy Izabela Łęcka jest wyłącznie egoistyczną kokietką, czy raczej ofiarą wychowania i konwenansu? Rozważ jej decyzje w kontekście norm społecznych arystokracji. Czy Wokulski ponosi odpowiedzialność za własną klęskę, czy jest ofiarą społeczeństwa? Uzasadnij, analizując reakcje środowisk na jego awans. Czy Warszawa w „Lalce” to przestrzeń możliwości, czy przestrzeń zamknięta dla jednostki próbującej przekroczyć granice klasowe? Odwołaj się do losów Wokulskiego i innych bohaterów. Czy „Pamiętnik starego subiekta” wprowadza obiektywizację wydarzeń, czy przeciwnie – subiektywizuje obraz rzeczywistości? Oceń rolę narracji Rzeckiego w interpretacji postaci Wokulskiego. Czy Rzecki jest ostatnim idealistą, czy człowiekiem niezdolnym do zaakceptowania rzeczywistości? Uzasadnij na podstawie jego refleksji o polityce i młodości. Czy realizacja haseł pozytywizmu w „Lalce” kończy się sukcesem, czy kompromitacją tych idei? Odwołaj się do pracy organicznej i pracy u podstaw. Czy asymilacja Żydów w powieści jest realną szansą, czy utopią w społeczeństwie XIX wieku? Przeanalizuj relacje Wokulskiego z rodziną Szlangbaumów. Czy awans społeczny Wokulskiego jest dowodem na możliwość zmiany pozycji w społeczeństwie, czy tylko pozornym sukcesem? Rozważ reakcje arystokracji. Czy świat „Lalki” można interpretować poprzez motyw theatrum mundi? Wykaż, że bohaterowie odgrywają role społeczne. Czy arystokracja w „Lalce” jest całkowicie zdemoralizowana, czy zachowuje jeszcze pewne wartości? Odpowiedź uzasadnij analizą wybranych postaci. Czy Wokulski jest bohaterem tragicznym? Wykaż, że każda jego decyzja – miłosna i społeczna – prowadzi do klęski. Czy w „Lalce” możliwa jest autentyczna miłość, czy wszystkie relacje oparte są na interesie i konwenansie? Odwołaj się do różnych par bohaterów. Czy Paryż w „Lalce” jest realną alternatywą dla Warszawy, czy tylko mitem nowoczesności? Rozważ doświadczenia Wokulskiego. Czy konflikt między romantyzmem a pozytywizmem w powieści zostaje rozstrzygnięty? Zajmij stanowisko i uzasadnij. Czy Wokulski bardziej pragnie miłości, czy uznania społecznego? Odpowiedź poprzyj analizą jego działań finansowych i decyzji życiowych. Czy samotność w „Lalce” jest konsekwencją indywidualizmu bohaterów, czy wynikiem rozpadu więzi społecznych? Rozważ losy Wokulskiego, Rzeckiego i Szumana. Czy zakończenie powieści przynosi nadzieję, czy potwierdza klęskę ideałów? Oceń finał w kontekście losów bohaterów i społeczeństwa. Czy „Lalka” jest przede wszystkim powieścią o miłości, czy diagnozą społeczną? Zajmij jednoznaczne stanowisko. Czy emancypacja kobiet w „Lalce” jest realną przemianą, czy jedynie zapowiedzią zmian? Odwołaj się do postaci Stawskiej i Izabeli.
8.8. “Zbrodnia i kara” – pytania kontrolne
Czy człowiek ma prawo przekraczać normy moralne w imię wyższych racji ? Rozważ problem i uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do Zbrodni i kary. Na czym polega odpowiedzialność moralna człowieka za popełnione czyny? Odpowiedz na pytanie, analizując losy Rodiona Raskolnikowa w Zbrodni i karze. Jakie konsekwencje niesie za sobą bunt jednostki przeciwko porządkowi moralnemu świata? Rozważ problem, odwołując się do idei zawartych w Zbrodni i karze. Jaką rolę pełni miasto w kształtowaniu postaw i decyzji bohatera? Uzasadnij odpowiedź, analizując obraz Petersburga w Zbrodni i karze. Czy przestrzeń, w której żyje człowiek, może wpływać na jego moralność? Rozważ problem, odwołując się do realiów miasta przedstawionych w Zbrodni i karze. Jaką funkcję pełnią sny w poznawaniu psychiki bohatera? Odpowiedz na pytanie, analizując sny Raskolnikowa w Zbrodni i karze. Czy sny mogą ujawniać prawdę o człowieku, której nie dopuszcza on do świadomości? Uzasadnij swoje stanowisko, odwołując się do wybranych scen snów w Zbrodni i karze. Jakie znaczenie mają w powieści wątki biblijne? Rozważ problem, odwołując się do Zbrodni i kary oraz obecnych w niej motywów biblijnych. W jaki sposób Biblia wpływa na proces moralnej przemiany bohatera? Odpowiedz na pytanie, analizując rolę Soni i motyw wskrzeszenia Łazarza w Zbrodni i karze. Czy ideologia może doprowadzić człowieka do dehumanizacji? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do teorii Raskolnikowa w Zbrodni i karze. Czy rozum może zastąpić sumienie w podejmowaniu decyzji życiowych? Rozważ problem, analizując konflikty wewnętrzne bohatera Zbrodni i kary. Jaką rolę w życiu człowieka odgrywa drugi człowiek w sytuacji granicznej? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do relacji międzyludzkich w Zbrodni i karze. Czy miłość może stać się drogą do moralnego ocalenia człowieka? Uzasadnij stanowisko, analizując postawę Soni w Zbrodni i karze. Na czym polega prawdziwa kara za popełnione zło? Rozważ problem, odwołując się do doświadczeń wewnętrznych bohatera Zbrodni i kary. Dlaczego Zbrodnia i kara może być uznana za powieść uniwersalną i ponadczasową? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do problematyki moralnej i psychologicznej utworu.
8.5. “Potop” – pytania kontrolne
Na czym polega przemiana Andrzeja Kmicica w toku powieści i jakie wydarzenia mają na nią decydujący wpływ? Jakie postawy wobec ojczyzny ukazuje Sienkiewicz w Potopie? Omów je na przykładzie wybranych bohaterów. W jaki sposób Sienkiewicz ukazuje chaos i rozpad porządku państwowego w czasie potopu szwedzkiego? Dlaczego obrona Jasnej Góry jest wydarzeniem przełomowym w powieści? Jakie znaczenie ma udział Andrzeja Kmicica w obronie klasztoru? W jaki sposób Sienkiewicz łączy w obronie Jasnej Góry wymiar historyczny i religijny? Czy Potop można uznać za powieść „ku pokrzepieniu serc”? Uzasadnij swoją odpowiedź. Czy miłość może być czynnikiem przemiany moralnej bohatera? Odpowiedz na podstawie losów Kmicica.
8.2. Pozytywizm – pytania kontrolne
Wyjaśnij, na czym polega idea pracy organicznej. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu z epoki pozytywizmu. Na czym polega program pracy u podstaw? Omów zagadnienie na podstawie wybranego utworu pozytywistycznego. Jak literatura pozytywizmu przedstawia problem asymilacji Żydów? Odwołaj się do co najmniej jednego utworu z epoki. Wyjaśnij, w jaki sposób pozytywiści podejmowali temat emancypacji kobiet. Odwołaj się do wybranego utworu literackiego. Na czym polega realizm jako dominująca konwencja literacka pozytywizmu? Omów zagadnienie na podstawie wybranego utworu. Jak literatura pozytywistyczna ukazuje konflikt między marzeniami a rzeczywistością? Odwołaj się do co najmniej jednego utworu z epoki. Wyjaśnij, jak w literaturze pozytywizmu przedstawiony jest motyw miasta jako przestrzeni społecznych nierówności. Jaką rolę w literaturze pozytywizmu odgrywa motyw nauki i postępu? Omów zagadnienie na podstawie wybranego utworu. Wyjaśnij, czym była powieść tendencyjna i jakie pełniła funkcje w epoce pozytywizmu. Odwołaj się do przykładu literackiego. Jak pozytywiści oceniali romantyczne wzorce bohaterstwa? Omów zagadnienie na podstawie wybranego utworu. Wyjaśnij, w jaki sposób literatura pozytywizmu realizuje założenia scjentyzmu.
7.5. “Dziady” cz. III – pytania kontrolne
Wyjaśnij, dlaczego „Dziady cz. III” można uznać za dramat narodowy. W odpowiedzi odwołaj się do losów bohaterów i problematyki utworu. Na czym polega prometeizm Konrada i jakie są konsekwencje tej postawy? Wyjaśnij różnicę między postawą Konrada a postawą Księdza Piotra. Która z nich zostaje w dramacie uznana za właściwą? W jaki sposób Mickiewicz ukazuje martyrologię narodu polskiego?Odwołaj się do co najmniej jednej sceny dramatu. Wyjaśnij, na czym polega mesjanistyczna wizja Polski w „Dziadach cz. III”. Jaką funkcję pełni Widzenie Księdza Piotra w dramacie? Uwzględnij sens religijny i narodowy tej sceny. Dlaczego Wielka Improwizacja jest kluczowym momentem w rozwoju Konrada jako bohatera romantycznego? Wyjaśnij znaczenie pojęcia psychomachii na przykładzie losów Konrada. Jak Mickiewicz ocenia carską władzę w „Dziadach cz. III”? Odwołaj się do postaci Senatora Nowosilcowa. Na czym polega symbolika metafory „narodu jako lawy” wypowiedzianej przez Wysockiego? Wyjaśnij funkcję sceny salonu warszawskiego w strukturze dramatu. W jaki sposób „Dziady cz. III” realizują cechy dramatu romantycznego? Podaj co najmniej trzy cechy. Jaką rolę pełnią elementy fantastyczne i religijne w utworze? Wyjaśnij sens sceny z Widzeniem Ewy. Jaką postawę wobec Boga i świata ona reprezentuje? Dlaczego cierpienie bohaterów w „Dziadach cz. III” nie jest ukazane jako bezsensowne?
7.2. Romantyzm – pytania kontrolne
Wyjaśnij, na czym polega romantyczne pojmowanie prawdy. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu z epoki romantyzmu. Wyjaśnij, jak romantycy ukazywali konflikt między rozumem a uczuciem. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, w jaki sposób romantycy przedstawiali rolę jednostki w świecie. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Wyjaśnij, jaką rolę pełni ludowość w literaturze romantycznej. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, jak romantycy rozumieli rolę poety i artysty. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Wyjaśnij, na czym polega romantyczny bunt i przeciw czemu jest skierowany. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, jak romantycy ukazywali relację człowieka z naturą. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Wyjaśnij, jak w literaturze romantycznej przedstawiany jest świat nadprzyrodzony. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, jak romantycy pojmowali cierpienie i jego sens. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Wyjaśnij, dlaczego romantycy uważali uczucie za ważniejsze od rozumu. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Wyjaśnij, jak literatura romantyczna realizowała ideę wolności. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, na czym polega wyjątkowość bohatera romantycznego. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Wyjaśnij, w jaki sposób romantycy łączyli świat realny z fantastycznym. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, jak romantycy ukazywali relację człowieka z Bogiem lub absolutem. Odwołaj się do wybranego utworu. Wyjaśnij, jak romantycy postrzegali rolę literatury w życiu człowieka i społeczeństwa. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu epoki romantyzmu.
6.2. Oświecenie – pytania kontrolne
Wyjaśnij, na czym polegają racjonalizm i empiryzm oraz wskaż, w jaki sposób te nurty wpłynęły na sposób myślenia ludzi oświecenia. Dlaczego literatura oświecenia miała przede wszystkim charakter dydaktyczny? Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do wybranych gatunków literackich. Wyjaśnij, w jaki sposób satyra realizowała program naprawy społeczeństwa w epoce oświecenia. Na czym polega krytyka sarmatyzmu w literaturze oświeceniowej i dlaczego była ona tak istotna w XVIII wieku? Wyjaśnij pojęcie kosmopolityzmu i oceń je z perspektywy twórców oświecenia. W jaki sposób „Hymn do miłości ojczyzny” realizuje ideały oświeceniowego patriotyzmu? Wyjaśnij, czym jest klasycyzm i wskaż jego cechy widoczne w literaturze oświecenia. Na czym polega kontrast między racjonalizmem a sentymentalizmem w epoce oświecenia? Wyjaśnij, dlaczego edukacja była jednym z najważniejszych postulatów oświecenia. Odwołaj się do kontekstu historycznego. W jaki sposób twórcy oświecenia oceniali modę, luksus i życie ponad stan? Uzasadnij odpowiedź przykładami. Wyjaśnij, dlaczego bajka i satyra były szczególnie popularnymi gatunkami w oświeceniu. Jaką wizję człowieka prezentuje literatura oświecenia? Uwzględnij rolę rozumu, moralności i odpowiedzialności społecznej.
5.5. “Skąpiec” – pytania kontrolne
Wyjaśnij, w jaki sposób skąpstwo Harpagona wpływa na jego relacje rodzinne. Czy Harpagon jest postacią jednowymiarową? Odpowiedz, odwołując się do jego zachowań i decyzji. Wyjaśnij, jak Molier wykorzystuje komizm do krytyki skąpstwa i obyczajów społecznych. Wyjaśnij, w jaki sposób Molier przedstawia pieniądz jako wartość niszczącą więzi międzyludzkie w „Skąpcu”. Czy zakończenie „Skąpca” można uznać za szczęśliwe? Uzasadnij odpowiedź. Wyjaśnij, na czym polega konflikt pokoleń w „Skąpcu” i jakie ma on konsekwencje. Oceń postawę Harpagona jako ojca. Czy jego zachowanie można usprawiedliwić? Czy Harpagon jest bardziej postacią komiczną czy odrażającą moralnie? Rozważ oba aspekty. Wyjaśnij, dlaczego Harpagon może być uznany za postać symboliczną. Wyjaśnij, dlaczego problematyka „Skąpca” pozostaje aktualna także we współczesnym świecie.
5.2. Barok -pytania kontrolne
Wyjaśnij, w jaki sposób literatura baroku ukazuje sprzeczności ludzkiej egzystencji. W odpowiedzi odwołaj się do wybranych utworów barokowych. Omów rolę konceptu w poezji barokowej i wyjaśnij, jak wpływa on na sposób odbioru utworu przez czytelnika. Wyjaśnij, jak barokowi twórcy przedstawiali motyw przemijania i marności życia. Odwołaj się do co najmniej jednego utworu. Porównaj sposób ukazywania miłości w poezji barokowej i renesansowej. Uwzględnij różnice w światopoglądzie i środkach artystycznych. Wyjaśnij, czym różni się nurt dworski od nurtu metafizycznego w literaturze baroku. Odwołaj się do konkretnych przykładów utworów. Omów funkcję paradoksu, kontrastu i antytezy w poezji barokowej. Wyjaśnij, dlaczego te środki były szczególnie często stosowane w tej epoce. Wyjaśnij, jaką rolę pełni poezja barokowa w oddziaływaniu na emocje i intelekt odbiorcy. Zinterpretuj barokowy sonet, zwracając uwagę na jego kompozycję oraz znaczenie puenty. Wyjaśnij, w jaki sposób marinizm realizuje barokową zasadę zadziwienia odbiorcy. Odwołaj się do wybranego utworu. Omów rolę środków stylistycznych typowych dla baroku w budowaniu sensu utworu poetyckiego. Odwołaj się do wybranych przykładów. Wyjaśnij, dlaczego poezję barokową można nazwać „poezją sprzeczności”.
4.5. “Makbet” – pytania kontrolne
Wyjaśnij, w jaki sposób władza wpływa na psychikę i postępowanie Makbeta. Rozważ, czy Makbet jest bohaterem tragicznym. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do losów postaci. Wyjaśnij, jaką rolę w dramacie odgrywają przepowiednie wiedźm. W jaki sposób ambicja staje się siłą prowadzącą Makbeta do zbrodni? Oceń wpływ Lady Makbet na decyzje i działania męża. Wyjaśnij, na czym polega konflikt moralny Makbeta przed dokonaniem pierwszej zbrodni. Rozważ, czy Makbet ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny. Wyjaśnij, w jaki sposób zbrodnia wpływa na dalsze losy Makbeta. Jak w „Makbecie” ukazana jest relacja między złem a władzą? Wyjaśnij, jaką funkcję pełnią elementy fantastyczne w „Makbecie”. Rozważ, czy Lady Makbet przechodzi przemianę w toku wydarzeń dramatu. Rozważ problem odpowiedzialności moralnej jednostki za popełnione zło na przykładzie Makbeta. Wyjaśnij, jak w „Makbecie” przedstawiony jest konflikt między przeznaczeniem a wolną wolą człowieka. W jaki sposób w dramacie ukazana jest destrukcyjna siła ambicji? Wyjaśnij, dlaczego „Makbet” jest utworem o charakterze uniwersalnym i ponadczasowym.