4.2. Renesans – pytania kontrolne
Wyjaśnij, na czym polega humanistyczna wizja człowieka w renesansie. Wyjaśnij, jak rozumiane jest hasło carpe diem w literaturze renesansowej. Wyjaśnij, w jaki sposób twórcy renesansu pojmowali szczęście człowieka. Wyjaśnij, jak filozofia stoicka wpływa na postawę człowieka w literaturze renesansu. Wyjaśnij różnice między epikureizmem a stoicyzmem w renesansowym myśleniu o życiu. Wyjaśnij, jaką rolę pełni natura w literaturze renesansowej. Wyjaśnij, czy antropocentryzm renesansowy oznacza odrzucenie religii. Wyjaśnij, w jaki sposób literatura renesansu łączy aktywność życiową z refleksją nad przemijaniem. Wyjaśnij, na czym polega idea umiaru w światopoglądzie renesansowym. Wyjaśnij, kim jest „człowiek renesansu” jako wzorzec osobowy epoki.
3.2. Średniowiecze – pytania kontrolne
Na czym polega teocentryzm średniowiecznego światopoglądu? Jakie funkcje pełniła literatura w średniowieczu? Czym jest literatura parenetyczna i jakie wzorce osobowe promowała? Na czym polegał uniwersalizm średniowiecza? Jaką rolę pełni Matka Boska w „Bogurodzicy”? Na czym polega układ deesis obecny w „Bogurodzicy”? Czym różni się obraz Maryi w „Bogurodzicy” od jej obrazu w „Lamencie świętokrzyskim”? Do jakiego gatunku należy „Lament świętokrzyski”? W jaki sposób Maryja została ukazana jako postać ludzka? Na czym polega motyw mater dolorosa? Jak została przedstawiona postać Śmierci w “Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”? Na czym polega motyw danse macabre w utworze “Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”? Czym jest epos rycerski i jakie są jego cechy? Jakie cechy idealnego rycerza reprezentuje Roland? Jak różne oblicza śmierci ukazuje literatura średniowieczna? W jaki sposób literatura średniowieczna miała wpływać na postawy odbiorców? Dlaczego średniowieczne teksty miały przede wszystkim charakter dydaktyczny? Porównaj obraz Maryi w „Bogurodzicy” i „Lamencie świętokrzyskim”.
1.2. Tematy rozprawek maturalnych
Powyższe tematy rozprawek to tematy, które pojawiały się w ubiegłych latach na egzaminie maturalnym z języka polskiego – zarówno w terminie głównym, jak i na maturze dodatkowej, poprawkowej oraz w arkuszach próbnych CKE. Oznacza to, że pracując z nimi, ćwiczysz dokładnie taki typ problemów, jaki realnie może pojawić się na maturze. W załączniku znajdziesz pełną listę tematów do samodzielnej pracy. Wybierz jeden z nich i napisz rozprawkę zgodnie z aktualnymi wymaganiami egzaminacyjnymi (minimum 300 słów, odwołanie do lektury obowiązkowej, drugi utwór literacki oraz konteksty). Gotową pracę możesz: – wkleić bezpośrednio w wiadomości lub – odesłać w formie pliku. Każdą rozprawkę sprawdzę zgodnie z aktualnymi kryteriami CKE, przyznam punktację oraz dołączę szczegółowy komentarz. Możesz wracać do tego samego tematu kilka razy – poprawiać pracę na podstawie komentarza i odsyłać ją ponownie do oceny. Możesz też pisać kolejne rozprawki na inne tematy z listy, traktując je jak regularny trening przed maturą. Im więcej świadomej praktyki, tym większa pewność na egzaminie. Zanim zaczniesz pisać, koniecznie napisz, który temat wybierasz. Potraktuj to jak symulację prawdziwego egzaminu. Postaraj się nie pisać pracy „na raty”, w kilku podejściach. Stwórz sobie warunki jak w maju: wyznacz konkretny czas (ok. 2–3 godziny), wyłącz rozpraszacze, nie zaglądaj do opracowań w trakcie pisania. Dzięki temu sprawdzisz nie tylko wiedzę, ale też swoją organizację pracy i odporność na presję czasu.
2.5. „Antygona” – pytania kontrolne
Dlaczego decyzja Antygony o pochowaniu Polinejkesa ma charakter tragiczny, nawet zanim zostanie przez Kreona ukarana?(Odwołaj się do jej motywacji i świadomości konsekwencji.) W jaki sposób Kreon uzasadnia swój zakaz pochówku Polinejkesa i dlaczego uważa go za słuszny z punktu widzenia władcy? Na czym polega konflikt między prawem boskim a prawem ludzkim w tragedii Sofoklesa i jak zostaje on ukazany w działaniach Antygony i Kreona? Jaką funkcję w tragedii pełni postać Hajmona i w jaki sposób jego rozmowa z Kreonem pogłębia główny konflikt utworu? Czy Kreon jest jednoznacznie tyranem, czy raczej władcą, który popełnia tragiczny błąd? Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do treści dramatu. Jaką rolę pełni chór w „Antygonie” – w jaki sposób komentuje wydarzenia i wpływa na ich interpretację przez odbiorcę? Dlaczego Tyrezjasz jest postacią kluczową dla rozwoju akcji i w jaki sposób jego proroctwo wpływa na decyzje Kreona? Na czym polega tragizm Antygony, a na czym tragizm Kreona? Wskaż różnice w źródłach ich tragedii.
2.2. Antyk – pytania kontrolne
Dlaczego antyk nazywany jest fundamentem kultury europejskiej ? Na czym polega uniwersalność motywów antycznych i dlaczego są one aktualne do dziś ? Jakie wartości moralne promuje Biblia i w jaki sposób wpływały one na kulturę europejską ? Na czym polega uniwersalność przypowieści biblijnych? Odpowiedz na przykładzie jednej z nich. Jak Biblia przedstawia relację człowieka z Bogiem ? W jaki sposób motyw miłosierdzia ukazany w Biblii może być odczytywany we współczesnym świecie ? Jaką funkcję pełniły mity w starożytnej Grecji ? Jak mitologia grecka tłumaczyła sens cierpienia i śmierci człowieka ? Dlaczego bohaterowie mitologiczni często muszą ponosić konsekwencje własnych wyborów ? Na czym polega tragizm Achillesa jako bohatera Iliady ? Jakie wartości decydują o postępowaniu bohaterów Iliady ? Jaką rolę pełnią bogowie w Iliadzie i co to mówi o wizji świata Homera ? W jaki sposób Iliada ukazuje wojnę – czy jest ona gloryfikowana, czy krytykowana ? Dlaczego Iliada nie opisuje całej wojny trojańskiej i jaki ma to sens artystyczny ?